Пациенттерге қолдау көрсету Бөлімге өту
Ананың ақ сүтімен дарыған – саулық пен сана
- Қаралды: 35
Авторы: Абдикаримова А.А., неонатолог дәрігер, Көпбейінді қалалық балалар ауруханасы.
Жаңа туған сәбиге ана сүтінен артық тағам жоқ. Бұл – баланың алғашқы күндерден бастап дұрыс дамуына, иммунитетінің қалыптасуына, психологиялық тұрақтылығына әсер ететін өмірлік маңызды қорек. Ана сүті – табиғаттың өзі тарту еткен теңдессіз байлық.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) мен ЮНИСЕФ ана сүтімен қоректенуді баланың алғашқы 6 айында жалғыз және толыққанды тамақ көзі ретінде ұсынады. Бұл — ғылыммен дәлелденген, бүкіл әлемде қолдау тапқан тәсіл.
Ана сүтінің артықшылықтары.
Ана сүті тек қоректік зат қана емес, сонымен қатар:
- Жаңа туған нәрестенің иммундық жүйесін нығайтады;
- Асқорыту жүйесіне жеңіл, бейімделген;
- Инфекциялардан табиғи қорғаныс береді;
- Баланың жүйке жүйесі мен ақыл-ой дамуына оң әсер етеді.
Сондай-ақ, емізу ана үшін де пайдалы. Ол босанғаннан кейінгі қалпына келуді тездетеді, артық салмақтан арылуға көмектеседі, әрі сүт безі мен аналық без обырының қаупін төмендетеді.
Халықаралық ұсынымдар
ДДҰ мен ЮНИСЕФ келесі нұсқауларды ұсынады:
- Баланы өмірге келген соң 1 сағат ішінде емізуді бастау;
- 6 ай бойы тек ана сүтімен қоректендіру;
- 6 айдан кейін қосымша тағаммен қатар, 2 жасқа дейін емізуді жалғастыру.
Бұл ұсынымдар тек физикалық денсаулық үшін емес, сәбидің эмоциялық жақындық пен анамен байланыс орнатуына да ықпал етеді.
Қазақстандағы жағдай
ЮНИСЕФ-тің 2023 жылғы деректеріне сәйкес:
- Қазақстанда нәрестелердің шамамен 95%-ы алғашқы күндерінде ана сүтімен қоректенеді;
- Алайда, алты айға дейін толықтай емізу деңгейі – 54%.
Бұл көрсеткіштерді жақсарту мақсатында елімізде ана мен бала денсаулығын қолдайтын бірқатар бағдарламалар іске асырылуда. Мәселен, «Баланы емізуді қолдайтын аурухана» бастамасы бойынша 2024 жылы Қазақстанда 100-ден астам медициналық мекеме халықаралық стандарттарға сай деп танылды.
Кедергілер мен қоғам рөлі
Емізуді жалғастыруға мынадай кедергілер кездеседі:
- Аналардың жұмысқа ерте шығуы;
- Қоғамдық орындарда емізуге жағдайдың болмауы;
- Жас аналарға ақпараттың жетіспеушілігі;
- Сүт алмастыратын өнімдердің белсенді жарнамасы.
Сондықтан бұл мәселеде тек медициналық қызметкерлер емес, қоғам, отбасы және мемлекет бірігіп қолдау көрсетуі қажет.
Қорытынды
Ана сүті – баланың өмірінің алғашқы жылдарындағы ең маңызды қорек, махаббат пен жақындықтың, қорғаныш пен денсаулықтың символы. Оны сақтау, дәріптеу және әрбір анаға қолдау көрсету – бұл тек денсаулық сақтау саласының ғана емес, жалпыұлттық деңгейдегі міндет.
Сәбидің өмірі – ана сүтімен басталады.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ / WHO)
Exclusive breastfeeding for six months best for babies everywhere
2. ЮНИСЕФ Қазақстан
Ана сүтімен қоректендіруді қолдау бағдарламалары туралы ақпарат
URL: https://www.unicef.org/kazakhstan/
3. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі
Ана мен бала денсаулығын сақтау бойынша ұлттық бағдарлама (2021–2025 жж.)
URL: https://www.gov.kz/memleket/entities/dsm
4. UNICEF & WHO (2023)
Global Breastfeeding Scorecard 2023: Tracking Progress for Breastfeeding Policies and Programmes
